EnglishTiếng Việt

KỸ THUẬT TRỒNG NẤM SÒ (NẤM BÀO NGƯ)

I. QUY TRÌNH KỸ THUẬT TRỒNG NẤM SÒ
1. Xử lý nguyên liệu:
Có 2 phương pháp để xử lý nguyên liệu trồng nấm sò: ủ đống lên men gia nhiệt và hấp khử trùng:
1.1. Phương pháp 1: ủ nguyên liệu:
* Đối với rơm rạ: Một đống ủ phải có trọng lượng tối thiểu 300kg mới đủ khối lượng để tăng nhiệt độ trong đống ủ lên từ 60- 70oC.
- Rơm rạ khô được làm ướt bằng nước vôi (tương tự như cách làm ướt rơm rạ trồng nấm rơm). Sau đó chất đống ủ (không cần phối trộn hoá chất). Sau 2- 3 ngày đảo đống ủ và ủ tiếp 3-4 ngày. Trong khi đảo đống ủ, chỉnh độ ẩm thật chuẩn, phía ngoài đống ủ dùng nilon quây xung quanh để giữ nhiệt và giữ ẩm (không che kín đỉnh đống ủ).
- Rơm rạ đã ủ được 6-7 ngày đảm bảo:
+ Độ ẩm đạt 60- 65% (vắt chặt chỉ có nước ướt vân tay). Nếu quá ẩm hoặc quá khô cần phải chỉnh lại bằng cách phơi hoặc bổ sung thêm nước, ủ lại 1-2 ngày sau mới trồng.
+ Rơm rạ có mùi thơm dễ chịu, màu vàng sáng mềm.
- Thời gian ủ 6 hoặc 8 ngày phụ thuộc theo tính chất rơm rạ. Rơm rạ cứng ủ 8 ngày, rơm rạ mềm ủ 6 ngày. Sau đó băm rơm rạ thành từng đoạn 7- 10cm để đóng túi, cấy giống.
1.2. Phương pháp 2: Xử lý nguyên liệu rơm rạ, bông phế liệu và mùn cưa bằng cách hấp khử trùng:
- Rơm rạ chặt ngắn 10-15cm ngâm trong nước vôi 15-20 giờ vớt ra ép ráo nước.
- Bông phế liệu làm ướt như ở phương pháp ủ.
- Mùn cưa tạo ẩm, ủ lại 4- 6 ngày.
- Các loại nguyên liệu này sau khi kiểm tra đảm bảo đủ độ ẩm phối trộn thêm với 5- 10% cám gạo hoặc cám bắp. Đóng nguyên liệu vào túi nilon chịu nhiệt, trọng lượng túi 0,8-1,2kg/ túi (kích thước 30 x 40cm) nút cổ túi bằng nút nhựa và bông không thấm nước sau đó đưa vào hấp khử trùng bằng các cách như sau:
+ Cách hấp khử trùng trong nồi autoclave (nồi áp suất) ở áp suất 1,0 atmosphere, nhiệt độ: 121oC, thời gian 90 phút.
+ Cách hấp trong thùng phuy (hấp cách thuỷ) ở nhiệt độ 90-100oC thời gian từ 5-6 giờ.
- Sau khi hấp xong lấy bịch nấm ra để nguội trong phòng sạch sẽ, cấy giống.
- Các cơ sở sản xuất có đủ trang thiết bị, áp dụng phương pháp xử lý nguyên liệu bằng cách hấp rất đảm bảo. Hạn chế tỷ lệ nhiễm bệnh, dùng ít giống, năng suất cao.
- Sau khi đã xử lý rơm rạ, bông phế liệu theo phương pháp 1 (ủ đống) ta chuẩn bị túi nilon để đóng bịch, cấy giống. Với rơm rạ dùng túi nilon kích cỡ 30x40cm (mùa hè) và 35x50cm (mùa đông). Bông phế liệu dùng túi 25x35cm.
- Tỷ lệ giống nấm khoảng 20-40g cho 1 túi (40kg giống cho 1 tấn nguyên liệu khô). Khu vực cấy giống nấm cần sạch sẽ, kín gió, nếu có điều kiện thì chuẩn bị một phòng riêng để hạn chế các bào tử nấm dại trong không khí rơi vào túi nấm gây nhiễm tạp.
- Cách đóng bịch, cấy giống:
+ Giống nấm đúng tuổi, được bẻ tơi và kiểm tra nhiễm mốc.
+ Rơm rạ băm ngắn, bông xé tơi để nguội bay hết hơi nóng. Cho 1 lớp nguyên liệu 7-10 cm vào túi nilon đã gấp đáy vuông, rắc một lớp giống xung quanh thành túi, những lớp  trên cho nguyên liệu dày 7-10cm và rải giống quanh thành túi, làm như vậy đủ 2-3 lớp giống, lớp trên cùng rắc giống đều trên bề mặt. Sau đó lấy 1 lượng bông bằng chén uống nước làm nút, quấn dây cao su chặt nút bông. Bịch (túi) đã cấy giống căng tròn, độ nén vừa phải. Trọng lượng của 1 bịch (rơm rạ) khoảng 0.8-1,2 kg, bông phế liệu là 1,0- 1,5 kg/ 1 bịch.
- Xử lý nguyên liệu theo phương pháp 2: ta phải cấy giống trong bốc cấy hoặc tủ cấy giống.
2. Làm bịch nấm, nuôi sợi
* Nuôi ủ tơ: Bịch nấm sò đã cấy giống được chuyển vào phòng nuôi tơ, đặt trên giàn giá hoặc để trực tiếp xuống nền đất, miệng túi lên phía trên. Xếp các bịch cách nhau 2-3cm, nhà ủ cần thoáng mát, sạch sẽ, không cần ánh sáng. Thời gian nuôi tơ kéo dài khoảng 20-25 ngày tùy theo mùa và thời tiết. Sợi nấm phát triển sẽ mọc dần vào nguyên liệu tạo nên màu trắng đồng nhất, bịch rắn chắc là tốt.
+ Nếu giống không mọc kín nguyên liệu hoặc không phát triển có thể do nguyên liệu quá ẩm hoặc đã bị nhiễm bệnh. Kiểm tra thấy bịch bị nhiễm mốc xanh đen, những trường hợp như vậy đều chọn ra loại và vứt bỏ các bịch nhiễm ra xa nơi nuôi trồng.
3. Rạch bịch, chăm sóc, thu hái
3.1. Rạch bịch
* Rạch bịch: Bịch nấm đã phát triển tốt sau 20-25 ngày (kể từ lúc cấy giống). Sợi đã mọc trắng kín bịch, dùng dao nhọn, sắc rạch 4- 6 vết rạch xung quanh. Chiều dài vết rạch 3- 4cm; sâu 2-3mm, khoảng cách giữa các vết rạch so le và đều nhau. Gỡ bỏ nút bông, dùng tay ép nhẹ vào bịch nấm (nếu là bịch bông không cần nén bịch) dùng thun buộc kín miệng túi. Chuyển bịch sang nhà chăm sóc hoặc tại chỗ, úp miệng bịch nấm quay xuống dưới, có thể treo dây để tận dụng diện tích. Khoảng cách giữ các bịch hoặc dây treo từ 30-40cm để khi nấm mọc không chạm vào nhau
3.2. Chăm sóc
* Chăm sóc: Sau khi rạch bịch chỉ tưới nước tạo ẩm nền, được 4- 6 ngày nấm bắt đầu có mầm quả thể ở vết rạch, lúc này tiến hành tưới nước lên bịch nấm. Tuỳ theo lượng nấm mọc nhiều hay ít, to hay nhỏ, độ ẩm không khí cao hay thấp để điều chỉnh số lần tưới và lượng nước tưới trong ngày. Về nguyên tắc tưới nước dưới dạng phun sương, lượng ít nhưng kéo dài thời gian tưới trong 1 lần, sao cho nhìn bề mặt mũ nấm lúc nào cũng có lớp nước  như hạt sương đọng trên mũ nấm. Trong giai đoạn này cây nấm rất cần độ ẩm, nếu thiếu nước cây nấm mọc cằn cỗi, nhẹ cân và ăn rất dai. Ngược lại nếu tưới quá nhiều, nấm có màu vàng, thối rữa. Trung bình một ngày tưới 2- 3 lần. Sau khi thu hái hết một đợt, ngừng tưới nước, khoảng 3-5 ngày sau nấm lại ra tiếp đợt 2; 3; 4; 5.
3.3. Thu hái và chế biến nấm sò
* Thu hái nấm: Nấm sò mọc tập trung thành cụm nên khi nấm đủ lớn cần hái cả cụm. Hái nấm đúng độ tuổi sẽ đạt năng suất, chất lượng cao nhất. Tiêu chuẩn là rìa mũ nấm vẫn co vào trong sắp dàn phẳng, thịt nấm dầy, chắc, mập và non. Lúc này nấm chuẩn bị phát tán bào tử, là thời điểm hái nấm. Nếu nhìn thấy “làn khói trắng” bay ra từ cây nấm đó là các bào tử phát tán (biểu hiện nấm già). Hái nấm không được để sót phần “gốc” trên bịch nấm, nếu còn sót lại phải cấu sạch để nấm ra đợt tiếp theo tốt hơn. Thời gian thu hái từ 40- 45 ngày kể từ ngày hái đầu tiên. Chăm sóc tốt sau 2-3 lứa đầu ta nén nhẹ bịch nấm cho căng, chặt, buộc miệng như cũ. Treo và chăm sóc tiếp, khi nào cơ chất hết dinh dưỡng mới hết nấm.
II. SÂU BỆNH HẠI NẤM - MỘT SỐ VẤN ĐỀ KHÁC VÀ CÁCH GIẢI QUYẾT
Trong quá trình nuôi trồng, nấm cũng chịu ảnh hưởng của những bệnh và đối tượng gây hại giống như các loại cây trồng khác. Các đối tượng gây hại ngoài việc tác động trực tiếp tới sợi nấm, quả thể nấm chúng còn tác động tới môi trường (cơ chất) trồng nấm gây ảnh hưởng chung tới năng suất và chất lượng nấm. Đối với mỗi loại nấm nuôi trồng thường có những đối tượng gây hại đặc trưng riêng biệt nhưng chúng ta cũng có thể phân loại được một số nhóm đối tượng sâu hại và một số bệnh hại chủ yếu là vi rút, vi khuẩn, nấm mốc, nấm dại, bọ mạt (rệp), tuyến trùng, côn trùng, bệnh sinh lý.v.v…
Sau đây là một số bệnh thường gặp trong nuôi trồng nấm rơm.
I. BỆNH NHIỄM NẤM DẠI TRONG QUÁ TRÌNH NUÔI TRỒNG NẤM:
Trong quá trình nuôi trồng nấm. Cơ chất ủ đống như rơm rạ, bông phế liệu đều có rất nhiều loại nấm dại khác luôn xâm nhiễm vào môi trường trồng nấm. Các loại nấm dại gồm cả vi nấm và nấm lớn luôn luôn có bào tử phát triển tự do trong không khí sẵn sàng xâm nhập vào môi trường trồng nấm ăn để phát triển, chúng thường cạnh tranh chất dinh dưỡng chèn ép sự mọc của sợi nấm ăn, thậm chí còn tiêu diệt cả sợi nấm (như họ nấm Penicillium) điển hình trong nhiễm nấm dại chúng ta thường thấy một số loại như:
1. Nấm mốc màu hồng (mốc cam).
- Biểu hiện của nấm mốc là sinh trưởng ở nơi ẩm ướt, mọc và lan truyền rất nhanh, ở nhiệt độ 25oC chỉ hơn 20 giờ đã mọc dầy bề mặt môi trường và sinh ra nhiều bào tử màu hồng (ta thường gọi là mốc hoa cau). Loại mốc này thường thấy nhiều ở nút bông ướt, ở những túi bị vỡ hoặc rách túi nilon khi trồng nấm trên bịch mùn cưa.
Biện pháp khắc phục: Sau khi hấp không để bị ướt nút bông. Cẩn thận không để rách, vỡ túi khi hấp và vệ sinh nơi cấy giống hàng ngày.
2. Nấm mốc cạnh tranh thức ăn hoặc tiêu diệt sợi nấm:
Đa số các loại nấm mốc này xâm nhiễm vào môi trường cơ chất trồng nấm. Nhiễm lúc cấy giống đối với các bịch khử trùng hoặc có sẵn ở rơm rạ, bông phế liệu, compost nấm mỡ do khi đảo ủ nguyên liệu chưa đạt yêu cầu.
a. Mốc xanh màu oliu (thuộc giống Chaetomium giống Trichoderma spp) mốc xanh lam (giống Penicillium, Verticillium fungicola).
b. Mốc đen, mốc nâu (thuộc các nhóm Cladosporium, Botrytis christalina).
* Hiện tượng: Các loại nấm mốc này đều có bào tử xâm nhập vào túi cơ chất, ban đầu sợi nấm đều có màu trắng nhưng sau khi cấy giống 3- 7 ngày thì các khuẩn ty của các loại nấm này chuyển sang màu xanh lục, xanh lam, màu đen, nâu. ở các bịch nấm sò nhiễm mốc xanh ở trong, nhìn sợi bên ngoài trắng kín khi đem treo sau 7- 10 ngày sợi bị vàng lại và chết.
* Nguyên nhân- tác hại: Các loại bào tử nấm mốc xanh, đen đều có rất nhiều trong không khí, khi nhiễm vào cơ chất chúng nảy mầm thành hệ sợi cạnh tranh dinh dưỡng, tiết ra độc tố ức chế và tiêu diệt hệ sợi nấm ăn hoặc chúng cạnh tranh nguồn ô xy và xâm nhiễm vào cơ chất (mốc đen). Nguyên nhân chủ yếu là do quá trình thao tác kỹ thuật:
- Hấp khử trùng chưa đạt yêu cầu.
- Môi trường cơ chất quá ướt.
- Cấy giống bị nhiễm từ giống hoặc bào tử nấm dại từ không khí.
- Phòng ươm nuôi bịch nấm có nhiệt độ cao ẩm ướt, vệ sinh chưa đạt yêu cầu.
c. Nấm mốc trắng (Scopularicopsis  fimcola).
* Hiện tượng: loại nấm mốc này hay xuất hiện trên bề mặt cơ chất luống nấm rơm, sau khi vào luống, sau khi cấy giống đậy rơm. Toàn bộ mặt luống có màng sợi màu trắng, sau 7- 10 ngày chuyển sang màu vàng bột, chỉ có trên bề mặt không xâm nhiễm sâu vào luống cơ chất.
* Nguyên nhân, tác hại:
- Do cơ chất rơm rạ vào luống có độ ẩm cao, khi đậy báo hoặc phủ đất gây hấp hơi nước ở mặt luống, độ ẩm cao hơn gây mốc, lớp mốc trắng cản trở trao đổi ôxy làm giống nấm phát triển chậm hơn. Nhung khi chuyển sang màu vàng thì ít hại hơn.
* Cách phòng chống: ngừng tưới ẩm, bỏ giấy báo hoặc nilon đậy, mở cửa để thông thoáng. Cơ bản nhất là quá trình đảo ủ rơm  rạ và khi vào luống phải điều chỉnh độ ẩm thật chuẩn.
                                                                                             thanhmai193

Bài bình luận

meili

hermes bag
chanel handbags
louis vuitton handbags
oakley sunglasses
coach bags
nike outlet
toms shoes
coach store online
louis vuitton bags
michael kors watches
fitflop outlet
beats by dr dre
louis vuitton shoes
tory burch outlet
fitflop shoes
michael kors
burberry sale
nike free run 3
fitflop outlet
tory burch
jordan 3
burberry watches
toms shoes
chanel shoes
mont blanc pens
mont blanc
tiffany & co
rayban
hermes belt
michael kors outlet
louis vuitton
Michael Kors Handbags
coach purses
Michael Kors Outlet
hermes
jordan shoes
coco chanel
louis vuitton outlet
celine bag
louboutin shoes
coach outlet online
tory burch outlet
dolce gabbana
guess.com
christian louboutin sale
michael kors purses
tory burch shoes
nike free 5.0
true religion outlet
ray ban sunglasses
bottega veneta
ray ban sunglasses
nike free run
nike free run
kate spade
celine
cheap jordans
ray ban sunglasses
burberry rain boots
celine bags
versace
chanel
coach outlet online
fendi belt
micahel kors factory outlet
cheap nfl jerseys
miu miu outlet
ferragamo
kate spada outlet
guess jeans
hollister clothing
coach factory outlet
kate spade handbags
louis vuitton outlet
toms outlet
cheap oakley sunglasses
chanel purses
miu miu
louis vuitton purses
dior
Michael Kors
michael kors watches
gucci
oakley sunglasses
tory burch sale
oakley
burberry outlet
michael kors outlet
burberry
gucci
marc jacobs
dolce and gabbana light blue
coach
red bottom shoes
nike free run 2
ferragamo belt
dior handbags
tory burch outlet
louis vuitton handbags
fendi
rayban sunglasses
wholesale nfl jerseys
cheap jerseys
michael kors wallet
louis vuitton bags
kate spade purses
versace sunglasses
coach outlet
nike running shoes
g by guess
gucci shoes
gianni versace
salvatore ferragamo
gucci shoes
nfl jerseys
guess outlet
louis vuitton wallet
celine handbags
tiffany
chanel bags
louis vuitton
fitflop
tory burch handbags
jordan 11
burberry brit
louis vuitton
louis vuitton outlet
gucci outlet
coach outlet
true religion jeans
toms
coach factory
michael kors handbags
christian louboutin outlet
jordan outlet
michael kors bags
louis vuitton bags
gucci outlet
true religion
guess watches
chanel sunglasses
christian louboutin
alexander wang handbags
jeans outlet
jordan 4
coach purses
jordan shoes
givenchy
true religion outlet
ray ban
nike shoes
celine sunglasses
tory burch shoes
alexander wang
guess shoes
nike air max
louis vuitton handbags
mulberry
 
cheap coach purses
gucci belt
michael kors watch
dolce and gabbana
cheap coach purses
hermes birkin
kate spade handbags
ghd
ghd hair straighteners